
Nu Sinterklaas weer in het land is, kun je denken dat de uitdrukking “De zak krijgen” een gezellig avondje betekent met een zak vol cadeautjes. Helaas heeft de uitdrukking een heel andere betekenis, namelijk dat je je ontslag krijgt. Deze zegswijze dateert nog uit de tijd dat werknemers bij ontslag een zak kregen om hun gereedschap in te doen. Tegenwoordig gebruiken we deze nog voor als iemand ontslagen wordt. Zo’n uitdrukking die een onaangename boodschap anders/ontwijkend beschrijft, noemen we een eufemisme.
Eufemisme
Een eufemisme is een stijlfiguur die je kunt gebruiken om iets mooier of vriendelijker voor te stellen dan het in werkelijkheid is. Je verzacht hiermee de boodschap die je wilt overbrengen. Ook kun je een eufemisme gebruiken voor iets wat als een taboe wordt gezien of voor iets waar je liever niet over praat, zoals de dood, ziekten, ouder worden, werkloosheid of ontslag of onderwerpen waarbij je een bepaalde gêne voelt (zoals seks, alles wat te maken heeft met het naar de wc gaan). Lees meer…
Als je begint met het schrijven van een beleidsnota denk je van tevoren na over de opbouw ervan (dat zou althans wel een goed idee zijn). Voor de opbouw van je nota kun je ervoor kiezen een standaardbouwplan als hulpmiddel te gebruiken. In het bouwplan vind je vragen terug die je in je nota moet beantwoorden, zodat je een gestructureerde tekst oplevert. Vragen die niet van toepassing zijn laat je buiten beschouwing. Per soort rapport kun je een ander bouwplan opstellen/gebruiken. Denk hierbij aan beleidsveranderingen, nieuwe regelingen, plannen maken etc. Bouwplannen kun je uiteraard vaker gebruiken. Met een bouwplan heb je ook al min of meer een inhoudsopgave voor je nota. Lees meer…
In onze schrijftaal gebruiken we vaak nog verouderde woorden en ouderwetse uitdrukkingen die we in de spreektaal al lang niet meer gebruiken. Omdat bijna niemand deze oubollige woorden nog gebruikt, komen ze formeel, afstandelijk en onnodig moeilijk over. Hoog tijd dus om hiermee te stoppen. We noemen dit oubollige taalgebruik ook wel ambtenarentaal, omdat ambtenaren het imago hebben ouderwetse en ingewikkelde taal te gebruiken. Gelukkig is dit imago wel wat achterhaald en schrijven zij tegenwoordig steeds meer in begrijpelijke taal.
Hierbij tips om ouderwetse/oubollige woorden om te zetten in moderne en beter leesbare varianten. Lees meer…
We hebben er de laatste jaren veel nieuwe woorden, en daardoor werkwoorden, bij gekregen in de Nederlandse taal. De meeste woorden zijn afkomstig van Engelstalige telefoon- en computerprogramma’s. Maar als je deze Engelse zelfstandige naamwoorden zoals Skype, Twitter, hashtag en e-reader als werkwoord wilt gebruiken, hoe ga je dan te werk?
Gelukkig bestaan er afspraken over hoe wij de Engelse werkwoorden in onze Nederlandse taal kunnen gebruiken.
’t Kofschip
Het uitgangspunt is dat we de werkwoorden van Engelse herkomst gewoon vervoegen zoals we dat ook doen bij de Nederlandse werkwoorden. We gebruiken dus ook de regels van ’t kofschip. Weet je deze regels nog?
Is de laatste letter van de stam van een zwak werkwoord een medeklinker uit ‘t kofschip?
Ja? Dan worden de verleden tijd en het voltooid deelwoord gevormd met –te. Bijvoorbeeld: pak – pakte – gepakt en chat – chatte – gechat.
Nee? Dan vormen we de verleden tijd en het voltooid deelwoord met –de. Zoals vorm – vormde – gevormd en chil – childe – gechild.
Aan de medeklinkers van ‘t kofschip moeten we voor Engelse werkwoorden de sisklanken /sj/ en /tsj/ toevoegen. Die horen we bijvoorbeeld aan het eind van de woorden push en stretch.
Een ander hulpmiddel is het luisteren naar de verleden tijd. Dus: als we willen weten wat de laatste letter van een voltooid deelwoord is, dan spreken we het woord uit in de verleden tijd. Ik leefde – Ik heb geleefd en ik spamde – ik heb gespamd.
Natuurlijk zijn er uitzonderingen, zo is in sommige werkwoorden een extra e nodig. Daarom hieronder een overzicht van nieuwe werkwoorden van Engelse oorsprong op een rijtje. Lees meer…
Als je in de zomer aan het werk bent, heb je wellicht tijd om de standaardformuleringen in je e-mails eens onder de loep te nemen. Wij verzamelden opvallende fouten en slordigheden in e-mails die we ontvingen. Wat viel ons op?
‘Uw reactie zien wij graag tegemoed.’
Een formulering die veel gebruikt wordt, maar: ‘tegemoet’ eindigt op een ‘t’.
‘Wij horen het uiteraard graag als er vragen zijn of dat iets nog niet op orde is.’
Nog zo’n veelgebruikte slotzin die niet helemaal goed is. Afgezien van de grammaticale fout in deze zin, kun je je afvragen of dit bedrijf echt graag hoort dat iets nog niet op orde is. Ze wekken zo de indruk dat ze hun best doen om hun zaken niet op orde te hebben. De volgende variant lijkt ons beter: ‘Heeft u nog vragen of is toch nog niet alles op orde, neemt u dan even contact met ons op.’
Lees meer…